Lễ hội Tháp Bà Ponagar là một trong những lễ hội truyền thống nổi tiếng nhất của Khánh Hòa, được tổ chức hằng năm từ ngày 20 – 23 tháng 3 âm lịch tại Khu di tích Tháp Bà Ponagar, Nha Trang. Đây là dịp quan trọng để người dân tưởng nhớ Thánh Mẫu Thiên Y A Na, đồng thời gìn giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng được truyền lại qua nhiều thế hệ.
Lễ hội Tháp Bà Ponagar có nguồn gốc gắn với tín ngưỡng thờ nữ thần của người Chăm và sau đó được cộng đồng người Việt tiếp nhận, phát triển thành một nét văn hóa đặc trưng của Khánh Hòa. Trong những ngày lễ hội, khu di tích trở nên đông vui với sự tham gia của người dân địa phương, đồng bào Chăm và du khách từ nhiều nơi. Các nghi lễ được tổ chức trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính đối với Thánh Mẫu và cầu mong quốc thái dân an, gia đình bình an, cuộc sống thuận lợi.
Một số nghi thức nổi bật gồm lễ thay y, lễ dâng hương, lễ tế và các hoạt động cầu an. Bên cạnh phần lễ, phần hội cũng mang đến nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật hấp dẫn như múa bóng, hát văn và biểu diễn nhạc cụ truyền thống. Những điệu múa uyển chuyển cùng âm thanh đặc trưng tạo nên không khí vừa linh thiêng vừa sinh động. Đây cũng là dịp để du khách tìm hiểu về kiến trúc cổ của Tháp Bà Ponagar và những dấu ấn văn hóa Chăm còn được lưu giữ tại nơi đây.
Lễ hội thể hiện sự giao thoa văn hóa đặc biệt giữa cộng đồng Chăm và người Việt trong tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na. Ngoài việc tham gia các nghi thức, du khách có thể kết hợp tham quan các ngọn tháp, chụp ảnh và tìm hiểu lịch sử hình thành của khu di tích. Không gian lễ hội mang đến cảm giác trang nghiêm nhưng không kém phần náo nhiệt, đặc biệt vào những ngày chính hội. Đây là một trong những dịp hiếm hoi để du khách có thể cảm nhận rõ nét đời sống tín ngưỡng và văn hóa dân gian của người dân Khánh Hòa.
Với giá trị đặc biệt về lịch sử, tín ngưỡng, kiến trúc và nghệ thuật, lễ hội Tháp Bà Ponagar là một trải nghiệm văn hóa đáng nhớ khi du lịch Nha Trang. Nếu có cơ hội đến Khánh Hòa vào thời gian diễn ra lễ hội, du khách nên dành thời gian tham gia để hiểu thêm về những nét đẹp truyền thống của vùng đất này.